Chăm sóc bệnh nhân quai bị thật đơn giản nếu biết điều này sớm

Bên cạnh các phương pháp điều trị, người quai bị cần có chế độ chăm sóc hợp lý để nhanh phục hồi và hạn chế tối đa các biến chứng nguy hiểm. Vậy, chăm sóc bệnh nhân quai bị như thế nào là tốt nhất? Cùng tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây. 

1. Hạ sốt, giảm đau cho bệnh nhân

Triệu chứng phổ biến nhất người quai bị phải đối mặt là tình trạng sốt và sưng đau. Bởi vậy, chế độ chăm sóc không thể bỏ qua được các phương thức hạ sốt và giảm đau đúng cách. 

Nếu triệu chứng ở mức độ nhẹ, bệnh nhân có sử dụng các biện pháp hỗ trợ vật lý như súc miệng bằng nước muối, chườm ấm hoặc chườm chỗ đau, lau mát để hạ sốt. 

Trường hợp nặng hơn nên sử dụng các loại thuốc giảm đau hạ sốt phù hợp như ibuprofen, paracetamol…Cần lưu ý sử dụng đúng liều lượng theo chỉ định của bác sĩ, quá liều có thể gây tác dụng phụ và biến chứng nguy hiểm. 

Ngoài ra, người nhà nên cho bệnh nhân nghỉ nơi ở nơi thoáng mát, uống nhiều nước và nới lỏng bớt quần áo để họ cảm thấy thoải mái, dễ chịu hơn. 

2. Chế độ dinh dưỡng

Chế độ dinh dưỡng khoa học là một trong những cách chăm sóc người bệnh quai bị hiệu quả được các chuyên gia khuyến nghị. Bệnh nhân cần bổ sung đầy đủ 4 nhóm dưỡng chất (Tinh bột, chất béo, protein, vitamin và khoáng chất), uống nhiều nước, ăn rau xanh và hoa quả để tăng cường sức đề kháng chống đỡ bệnh tật. 

Tùy thuộc vào nguyên nhân gây bệnh và tình trạng cơ thể hiện tại mà áp dụng thực đơn ăn uống phù hợp. Cụ thể

Quai bị do bị thể viêm tuyến nước bọt mang tai: Ở trường hợp này, bệnh nhân thường phải vật lộn với chứng khó ăn, hấp thụ kém do cảm giác đau và sưng nề tuyến nước bọt…Chính vì vậy, người bệnh cần:

• Hạn chế tiêu thụ thực phẩm cứng, dai và khó nuốt. Nên ưu tiên thức ăn lỏng, mềm, dễ tiêu hóa như cháo, canh trứng, súp…để giảm bớt đau đớn và ăn dễ dàng hơn. 
• Kiêng thực phẩm chua cay bởi chúng kích thích và thúc đẩy tuyến nước bọt đang bị sưng viêm hoạt động mạnh, gây đau nhức. 
• Tránh xa đồ uống có cồn, các chất kích thích bởi nếu tiêu thụ, cơ thể bệnh nhân sẽ bị mất nước, cảm giác đau đớn và bỏng rát trong khoang miệng cũng tăng lên gấp bội. 

Quai bị thể viêm màng não, viêm tinh hoàn…: Chế độ dinh dưỡng không có quá nhiều lưu ý, chỉ cần bổ sung đủ dưỡng chất và ăn uống lành mạnh.

3. Chế độ vận động

Khi lập kế hoạch chăm sóc bệnh nhân quai bị, đừng bỏ qua chế độ vận động hợp lý. Bệnh nhân cần sắp xếp nhiều thời gian nghỉ ngơi để cơ thể nhanh phục hồi. Tuyệt đối không vận động mạnh bởi điều này có thể gây nên các biến chứng nguy hiểm.

Đặc biệt, đối với nam giới quai bị thể viêm tinh hoàn được khuyến cáo hạn chế vận động để không gây tổn thương tinh hoàn và ảnh hưởng đến chức năng sinh sản. Bên cạnh đó, bệnh nhân nên sử dụng quần lót ôm để bảo về tinh hoàn trong quá trình đi lại, vận động.

Xem thêm: Quai bị kiêng gì và ăn gì để nhanh khỏi – Chuyên gia chia sẻ

4. Chế độ vệ sinh

Dân gian cho rằng “Bị quai bị tuyệt đối kiêng nước, kiêng tắm và gội đầu” Theo các chuyên gia, quan niệm này là hoàn toàn sai lầm. 

Mắc quai bị đồng nghĩa với việc hệ miễn dịch đang bị tổn thương, việc kiêng tắm gội dẫn đến hiện tượng vi khuẩn tích tụ, gây bội nhiễm và làm tình trạng bệnh trở nên trầm trọng hơn. Hơn nữa, khi vệ sinh sạch sẽ, bệnh nhân thường có cảm giác thoải mái, nghỉ ngơi tốt hơn và đẩy nhanh quá trình hồi phục. 

Những lý do trên giải thích tại sao duy trì chế độ vệ sinh đều đặn là nguyên tắc hàng đầu trong chăm sóc bệnh nhân quai bị. Tuy vậy, để bảo bảo an toàn tuyệt đối, người quai bị nên tuân thủ những lưu ý quan trọng khi vệ sinh như sau: 

• Tắm rửa hàng ngày bằng nước ấm để giảm thiểu tình trạng sưng đau
• Tắm gội nhanh chóng, tuyệt đối không đứng tắm hoặc ngâm bồn quá lâu
• Bệnh nhân quai bị thể viêm tuyến nước bọt mang tai cần vệ sinh răng miệng thường xuyên, súc miệng mỗi ngày kết hợp thêm thuốc sát khuẩn theo chỉ định của bác sĩ. 
• Quần áo nên đảm bảo thay mỗi ngày 1 lần. Ưu tiên chất liệu thoáng mát, thỏa mái. 

5. Cách ly đúng cách

Là bệnh lý truyền nhiễm cấp tính do virus, quai bị có thể dễ dàng lây truyền từ người này sang người khác qua đường hô hấp. Đặc biệt, đối với người chưa từng bị bệnh hoặc chưa được tiêm chủng. Để bảo vệ người thân, cộng đồng và hạn chế dịch bùng phát, bệnh nhân nên thực hiện các biện pháp cách ly kịp thời và đúng cách. 

Các bác sĩ khuyến nghị, thời gian cách ly tối thiểu là 7 ngày, tối đa 14 ngày kể từ thời điểm phát hiện bệnh. Dưới đây là những phương pháp cách ly hiệu quả bệnh nhân nên ghi nhớ: 

• Nằm phòng riêng, thoáng mát
• Vệ sinh phòng ngủ, nhà cửa thường xuyên để tiêu diệt vi khuẩn, virus bám trên bề mặt.
• Tuyệt đối không đi học, đi làm hoặc đến những nơi đông người trong thời gian bị bệnh để tránh lây lan diện rộng.
• Tránh tiếp xúc với người khác. Đeo khẩu trang để phòng lây nhiễm, đặc biệt khi nói chuyện, hắt hơi, ho…
• Khử khuẩn, sát trùng chất thải mũi họng, đồ dùng cá nhân và dụng cụ y tế của người bệnh bằng các dung dịch chuyên dụng.
• Không sử dụng chung đồ cá nhân như khăn tắm, bàn chải… với những người khác. 

Bên cạnh đó, thân nhân và những người tiếp xúc với bệnh nhân cũng cần theo dõi sức khỏe khoảng 2 – 3 tuần để kịp thời phát hiện bệnh. Nên tiêm vacxin sớm trong 72 tiếng đồng hồ nếu chưa được tiêm hoặc chưa từng mắc bệnh để hạn chế nguy cơ lây nhiễm. 

Xem thêm: 9+ mẹo chữa quai bị nhanh nhất chưa ai nói cho bạn biết!

6. Khi nào bệnh nhân quai bị cần nhập viện?

Quai bị là bệnh lành tính nên đa phần các trường hợp nhẹ đều có thể tự theo dõi, điều trị và cách ly tại nhà. 

Nếu sau một khoảng thời gian mà không thấy tiến triển, thậm chí biểu hiện nặng hơn thì bệnh nhân nên đến bác sỹ càng sớm càng tốt để phát hiện và xử lý kịp thời, tránh các biến chứng nguy hiểm. 

Dưới đây là những dấu hiệu cảnh báo bệnh nhân nên nhập viện ngay lập tức:

• Sốt cao liên tục
• Đã sử dụng mọi biện pháp như uống thuốc, chườm lạnh…mà tình trạng sốt không thuyên giảm
• Bộ phận sinh dục (một bên hoặc cả hai bên tinh hoàn) sưng to, đau nhức, da vùng bìu đỏ nóng rát.
• Thường xuyên đau đầu, rối loạn tri thức, mất ý thức, co giật..
• Ói mửa, đau bụng 

Hy vọng những cách chăm sóc bệnh nhân quai bị được tổng hợp ở trên sẽ giúp bạn có thể nhiều kiến thức để chủ động lên kế hoạch xây dựng chế độ dinh dưỡng và sinh hoạt hợp lý. Chúc bạn sớm bình phục.