Dự trữ buồng trứng thấp là gì? Nguyên nhân, dấu hiệu, cách xử lý

Mỗi phụ nữ khi sinh ra đều có một lượng trứng nhất định và tốc độ suy giảm dự trữ khác nhau. Vì vậy chẩn đoán sớm tình trạng dự trữ buồng trứng thấp sẽ giúp các cặp đôi đang mong có con tìm ra hướng giải quyết hợp lý nhất. Hãy cùng tìm hiểu các thông tin bổ ích xoay quanh vấn đề này trong bài viết dưới đây nhé.

1. Dự trữ buồng trứng thấp là gì?

Trong độ tuổi sinh sản, dự trữ buồng trứng ở người phụ nữ là chỉ số quan trọng, giúp đưa ra các đánh giá về khả năng sinh sản ở nữ giới. Cụ thể như sau:

1.1. Dự trữ buồng trứng là gì?

Dự trữ buồng trứng hay còn gọi là chỉ số AMH (viết tắt của Anti-Mullerian Hormone) cho biết số lượng noãn non hiện đang có trong buồng trứng của người phụ nữ. Khi người phụ nữ càng lớn tuổi, dự trữ buồng trứng càng giảm dần, gây suy giảm chức năng sinh sản ở nữ giới.

Do đó dự trữ buồng trứng là một trong những dấu hiệu đánh giá khả năng sinh sản của phụ nữ. Theo tự nhiên mỗi bé gái sinh ra với một số lượng noãn nhất định ở 2 bên buồng trứng. Tại thời điểm mới sinh, bé gái có khoảng 1 triệu nang noãn, con số này sẽ giảm dần theo thời gian. Đến giai đoạn dậy thì, 2 bên buồng trứng sẽ giảm còn khoảng 300.000 – 500.000 nang noãn. 

Trong độ tuổi sinh sản của phụ nữ, các nang noãn nguyên thủy sẽ lần lượt phát triển, tuy nhiên hầu hết sẽ bị thoái hóa. Ở mỗi chu kỳ kinh nguyệt hàng tháng, chỉ có 1 nang noãn phát triển đến cùng và phóng noãn. Quá trình phát triển, thoái hóa và chọn lọc noãn sẽ diễn ra liên tục trong suốt giai đoạn sinh sản. Số lượng nang noãn ở 2 buồng trứng sẽ giảm dần cho đến khi không nang noãn nào nữa. Lúc này người phụ nữ sẽ bước vào giai đoạn mãn kinh.

1.2. Thế nào là dự trữ buồng trứng thấp?

Dự trữ buồng trứng thấp là tình trạng khi siêu âm, người phụ nữ có tổng số nang noãn thứ cấp vào ngày 2 chu kỳ kinh thấp hơn 5, tương đương với chỉ số AMH thấp hơn 2,2ng/ml. 

Chỉ số AMH là chỉ số quan trọng giúp đánh giá khả năng dự trữ buồng trứng. Thông thường chỉ số này của phụ nữ cao nhất ở 25 – 30 tuổi và sẽ giảm dần theo thời gian. Dự trữ buồng trứng càng tốt thì khả năng sinh sản càng cao và ngược lại.

Dự trữ buồng trứng thấp của người phụ nữ thể hiện thông qua các chỉ số sau:

• Chỉ số hormone AMH.
• Nội tiết sinh sản vào ngày 2 của chu kỳ kinh nguyệt.
• Tổng số nang noãn thứ cấp khi siêu âm ngày 2 của chu kỳ kinh nguyệt.

2. Nguyên nhân khiến dự trữ buồng trứng thấp

Dựa theo sự lão hóa tự nhiên, khả năng sinh sản sẽ tỷ lệ nghịch với tuổi tác của người phụ nữ. Khi tuổi càng cao chỉ số dự trữ buồng trứng càng thấp. Tuy nhiên do nhiều nguyên nhân mà ngày càng có nhiều phụ nữ trẻ bị suy giảm chỉ số dự trữ buồng trứng. Trong đó các nguyên nhân chủ yếu nhất phải kể đến như sau:

• Người từng điều trị bệnh hoặc phẫu thuật cắt buồng trứng, u buồng trứng, lạc nội mạc tử cung, mang thai ngoài tử cung…
• Do lối sống thiếu khoa học như uống nhiều rượu bia, hút thuốc lá, sử dụng chất kích thích, thức khuya thường xuyên, người bị căng thẳng, stress kéo dài…
• Người từng trải qua hóa trị, xạ trị chữa ung thư.
• Phụ nữ thường xuyên lạm dụng thuốc tránh thai hoặc nạo phá thai nhiều lần.
• Do viêm nhiễm phụ khoa tái phát, kéo dài.
• Do phải sống trong môi trường ô nhiễm.
• Do chủng tộc và cơ địa của mỗi người.

3. Khả năng mang thai của phụ nữ có dự trữ buồng trứng thấp

Mặc dù bị dự trữ buồng trứng thấp, nhưng vẫn có sự rụng trứng diễn ra thì người phụ nữ vẫn có thể thụ thai bình thường. Tuy nhiên khả năng thụ thai thành công của họ sẽ thấp hơn so với những người có chỉ số AMH bình thường.

Chỉ số AMH càng thấp thì tỷ lệ thụ thai thành công của người phụ nữ sẽ càng giảm đi. Đặc biệt chỉ số này lại tỷ lệ nghịch với độ tuổi. Chính vì vậy, các chuyên gia y tế luôn khuyến cáo độ tuổi thích hợp nhất để sinh sản của người phụ nữ là khoảng từ 25-35 tuổi (khi chỉ số AMH cao nhất). 

Ngoài ra các chị em cũng đừng quên kiểm tra sức khỏe sinh sản định kỳ để phát hiện kịp thời nguy cơ bị giảm dự trữ buồng trứng.

4. Dấu hiệu nhận biết tình trạng suy giảm dự trữ buồng trứng

Dự trữ buồng trứng thấp ở những người sau tuổi 40 sẽ có biểu hiện thường thấy đó là khoảng thời gian giữa 2 chu kỳ kinh nguyệt kéo dài hơn, sau đó biến mất hoàn toàn. 

Tuy nhiên khác với những người trải qua thời kỳ mãn kinh tự nhiên, phụ nữ bị suy buồng trứng sớm có thể hành kinh trở lại nhưng không đều, họ vẫn có khả năng có thai.

Một số triệu chứng cảnh báo dự trữ buồng trứng thấp bao gồm:

• Rối loạn kinh nguyệt hoặc vô kinh
• Có các dấu hiệu thiếu hụt estrogen như viêm âm đạo do teo, loãng xương, bốc hỏa, giảm ham muốn tình dục…
• Thay đổi tâm trạng thất thường, có thể bao gồm cả bệnh trầm cảm.
• Một số ít trường hợp có thể bị chóng mặt, mất ngủ, buồn nôn, đổ mồ hôi về đêm…

Đôi khi các trường hợp dự trữ buồng trứng thấp có thể không gây ra các biểu hiện rõ ràng, vì vậy các chị em không nên chủ quan với tình trạng này.

5. Xét nghiệm chẩn đoán dự trữ buồng trứng thấp

Xét nghiệm chẩn đoán dự trữ buồng trứng là cách để các bác sĩ ước tính lượng trứng còn lại còn lại. Tiêu chuẩn chẩn đoán dự trữ buồng trứng thấp được phát hiện thông qua các xét nghiệm đánh giá như siêu âm buồng trứng, xét nghiệm AMH, xét nghiệm FSH.

5.1. Xét nghiệm AMH

Xét nghiệm nồng độ AMH (Anti-Mullerian Hormone) trong máu hiện là phương pháp chẩn đoán dự trữ buồng trứng thấp được sử dụng rộng rãi nhất. 

Do AMH là một chất tiết ra bởi tế bào hạt của các nang noãn thuộc nhiều giai đoạn phát triển khác nhau, có trong buồng trứng. Từ lượng AMH trong máu sẽ cho biết số lượng noãn non đang có trong buồng trứng, hay còn gọi là dự trữ buồng trứng. 

Nồng độ AMH sẽ không thay đổi theo chu kỳ kinh nguyệt,vậy nên chị em có thể thực hiện loại xét nghiệm này vào bất kỳ ngày nào của chu kỳ. 

Kết quả xét nghiệm AMH sẽ cho biết các khả năng sau:

• Chỉ số AMH từ 1,0 – 1,25 ng/ml: Cho thấy khả năng dự trữ buồng trứng của người phụ nữ đã bị suy giảm, tuy nhiên vẫn có cơ hội mang thai, dù sẽ gặp nhiều khó khăn.
• Chỉ số AMH dưới 1 ng/ml: Cho thấy đa số các trường hợp tiên lượng rất khó mang thai.
• Chỉ số AMH 0,5 ng/ml: Cho thấy khả năng dự trữ buồng trứng thấp, hai buồng trứng teo nhỏ, giảm chức năng và gần như không có noãn thứ cấp, không phóng noãn. Đối với các trường hợp này, các cặp vợ chồng cần phải xin noãn để làm thụ tinh trong ống nghiệm (IVF).

Do đó, xét nghiệm AMH còn là một khâu quan trọng để đánh giá khả năng sinh sản của phụ nữ trước khi thực hiện IVF.

5.2. Xét nghiệm FSH

FSH được coi là hormon kích thích tạo nang trứng do thùy trước tuyến yên bài tiết ra. Sự tăng đột ngột nồng độ hormon FSH và LH vào giữa chu kỳ kinh nguyệt sẽ gây hiện tượng rụng trứng.

Xét nghiệm FSH chính xác nhất cần được thực hiện vào ngày 2 – 4 của chu kỳ kinh nguyệt. Do đó phương pháp chẩn đoán dự trữ buồng trứng này có thể gây ra nhiều bất tiện cho các chị em. 

Hầu hết phụ nữ khỏe mạnh trong độ tuổi sinh sản sẽ có giá trị FSH dưới 10. Khi giá trị FSH từ 10 trở lên cho thấy sự suy giảm dự trữ trứng.

Ngoài ra, xét nghiệm này còn giúp bác sĩ tìm ra nguyên nhân rối loạn kinh nguyệt, các bệnh về buồng trứng…

5.3. Siêu âm buồng trứng

Đây là phương pháp siêu âm đầu dò qua âm đạo, để các bác sĩ chuyên khoa nhìn và đếm các nang noãn trong buồng trứng của phụ nữ. Phương pháp này không chỉ giúp chẩn đoán tình trạng dự trữ trứng mà còn có thể phát hiện nhiều bệnh lý khác như u nang buồng trứng, viêm tắc vòi trứng, buồng trứng đa nang…

Mỗi phương pháp xét nghiệm sẽ có ưu và nhược điểm riêng, khi đến thăm khám tại các cơ sở chuyên khoa, bác sĩ sẽ tư vấn cho chị em phương pháp xét nghiệm phù hợp nhất.

6. Dự trữ buồng trứng thấp được điều trị như thế nào?

Cho đến nay vẫn không có phương pháp hay cách thức nào có thể làm tăng số lượng trứng trong buồng trứng của người phụ nữ. Do đó các chuyên gia luôn khuyến khích các cặp vợ chồng đã và đang mong con, nhưng có chỉ số dự trữ thấp nên tiến hành thăm khám và điều trị hiếm muộn sớm nhất có thể.

Một số phương pháp được áp dụng cho các cặp vợ chồng có chỉ số AMH thấp đang mong con lâu ngày như sau:

• Kích trứng: Là biện pháp giúp thu được nhiều trứng trưởng thành hơn so với chu kỳ kinh bình thường, để tăng khả năng thụ thai hoặc nhằm lưu trữ cho tương lai. Tuy nhiên không phải ai cũng có thể đáp ứng các kích thích buồng trứng khác nhau và cần bác sĩ chuyên khoa đánh giá cụ thể.
• Thụ tinh trong ống nghiệm (IVF): Buồng trứng sau khi được kích thích để sản sản xuất nhiều trứng sẽ được thu thập và thụ tinh với tinh trùng trong môi trường thí nghiệm. Phôi thai thụ tinh thành công sẽ được cấy trở lại vào tử cung.
• Sử dụng thuốc: Gonadotropin là một loại thuốc có thể kích thích sự phát triển noãn và phóng noãn của buồng trứng, giúp nâng cao khả năng thụ thai thành công.

Xem thêm: Đáp ứng buồng trứng kém – Những điều có thể bạn chưa biết

7. Làm thế nào để giảm nguy cơ bị giảm dự trữ buồng trứng?

Bởi vì dự trữ buồng trứng thấp là quy luật tự nhiên của tạo hóa. Khi tuổi tác càng lớn thì khả năng dự trữ trứng của phụ nữ sẽ càng giảm. Theo các nghiên cứu cho thấy, chỉ số dự trữ trứng AMH thường bắt đầu giảm kể từ sau tuổi 35.

Tuy nhiên tình trạng này có thể diễn ra sớm hơn so với lứa tuổi. Vì vậy để giảm bớt các tác động xấu gây giảm dự trữ trứng nhanh hơn, các chị em cần thay đổi lối sống theo hướng tích cực hơn. Ví dụ như:

• Xây dựng chế độ ăn uống lành mạnh, ưu tiên sử dụng các thực phẩm sạch.
• Áp dụng chế độ tập luyện hợp lý, đều đặn, phù hợp với lứa tuổi và sức khỏe.
• Luôn giữ tinh thần thoải mái, lạc quan, ngủ đủ giấc và tránh thức khuya.
• Thường xuyên, định kỳ thăm khám sức khỏe sinh sản để phát hiện các bệnh lý buồng trứng, bao gồm cả suy giảm dự trữ buồng trứng.

Trên đây là các thông tin liên quan đến dự trữ buồng trứng thấp ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản. Mặc dù tình trạng này có thể ảnh hưởng đến khả năng mang thai, tuy nhiên còn trứng là vẫn còn cơ hội. Vậy nên các chị em hãy luôn vững tin và lạc quan để cùng bạn đời của mình tìm ra hướng giải quyết tốt nhất, dựa trên sự tư vấn của chuyên gia y tế nhé. Mọi thông tin thắc mắc về tình trạng sức khỏe tinh trùng, xét nghiệm tinh dịch đồ, các bệnh lý sinh sản nam giới và sản phẩm ANDROSITOL PLUS hãy liên hệ ngay đến số điện thoại miễn cước 1900 866 605 ngay nhé!