Tinh trùng đầu có nhiều không bào là gì? Có chữa được không?

Tinh trùng bị dị dạng là một trong những nguyên nhân quan trọng gây vô sinh ở nam giới. Trong đó, thường gặp nhất là tình trạng tinh trùng đầu có nhiều không bào. Vậy tinh trùng đầu có nhiều không bào là gì, nguyên nhân và cách điều trị như thế nào? Hãy theo dõi bài viết dưới đây để tìm câu trả lời nhé!

1. Tinh trùng đầu có nhiều không bào là gì?

Tinh trùng có cấu tạo gồm 3 phần: phần đầu, thân và đuôi. Phần đầu của tinh trùng có hình bầu dục, đầu trơn láng, đường nét đều đặn. Ở nửa trên phần đầu có 1 lớp dày lên giống chiếc mũ úp lên đầu gọi là cực đầu hay acrosome.

Không bào là những hố lõm được hình thành trên vùng đầu tinh trùng.

Ở tinh trùng bình thường, vùng cực đầu chiếm từ 40-70% thể tích phần đầu và không chứa không bào nào lớn hơn 4% thể tích vùng đầu; hoặc không có nhiều hơn 2 không bào nhỏ chiếm quá 20% đầu tinh trùng. Phần phía sau cực đầu không có chứa không bào nào. 

Trường hợp tinh trùng có ít hay không có acrosome thì sẽ tạo thành tinh trùng đầu tròn, nhỏ hay còn gọi là tinh trùng đầu không bào 

2. Nguyên nhân tinh trùng đầu có nhiều không bào

Không bào là bất thường trong cấu trúc sinh lý của tinh trùng, xuất hiện trong quá trình hình thành tinh trùng. Do đó, những yếu tố tác động lên quá trình sinh tinh đều có thể là nguyên nhân hình thành tinh trùng đầu có nhiều không bào:

• Nam giới mắc các bệnh lý đường sinh dục như viêm tuyến tiền liệt, giang mai, viêm tinh hoàn,..có thể ảnh hưởng tới chất lượng tinh trùng, làm gia tăng tỷ lệ tinh trùng dị dạng
• Chế độ ăn uống không hợp lý dẫn tới thiếu hụt các chất dinh dưỡng trong một thời gian dài (đặc biệt là kẽm và selen) sẽ kích thích cơ thể nam giới sản sinh ra gonadotropin. Hormon này tác động lên quá trình sinh tinh khiến tinh trùng bị tinh trùng biến dạng và tạo ra những tinh trùng đầu nhiều không bào.
• Phơi nhiễm với hóa chất: Thường xuyên phải tiếp xúc với môi trường ô nhiễm, khí thải công nghiệp, các hóa chất độc hại,…  mà không được bảo hộ là nguyên nhân khiến đầu tinh trùng có nhiều không bào.
• Thói quen không lành mạnh như lạm dụng rượu bia, các chất kích thích, nghiện thuốc lá,… là nguyên nhân gây rối loạn chức năng sinh dục, làm giảm số lượng và biến dạng hình thái tinh trùng, từ đó hình thành lên những tinh trùng đầu to có nhiều không bào. 
• Môi trường sống và làm việc: Nam giới thường xuyên phải làm việc trong môi trường có nhiệt độ cao, đặc biệt là môi trường có chứa các bức xạ, từ trường,… sẽ gia tăng tỷ lệ tinh trùng đầu có nhiều không bào.
• Tuổi tác: Nam giới ở độ tuổi 40 trở lên có sự sụt giảm hormone testosterone nghiêm trọng làm ảnh hưởng tới cả số lượng và chất lượng tinh trùng. 

3. Tinh trùng đầu có nhiều không bào có khả năng thụ thai không?

Vùng cực đầu của tinh trùng có bản chất là các enzyme acrosome có nhiệm vụ giúp tinh trùng định hướng được vị trí của trứng để tiến tới thụ thai. Tới khi gặp trứng thì enzym này lại giúp ly giải màng trứng để tinh trùng dễ dàng xâm nhập.

Chính vì vậy, những tinh trùng đầu ít acrosome nhiều không bào hoặc không có acrosome thì khả năng định hướng của tinh trùng bị mất đi. Khi đó, tinh trùng sẽ bơi lung tung và nếu gặp trứng thì cũng không có cách nào có thể xâm nhập và sự thụ tinh không diễn ra được. 

Như vậy, tinh trùng đầu có nhiều không bào là một loại tinh trùng dị dạng và nó không có khả năng thụ thai. 

Tinh trùng đầu có nhiều không bào xuất hiện ở tất cả nam giới nhưng tỷ lệ khác nhau. Nếu tỷ lệ tinh trùng không bào càng cao thì khả năng sinh sản của nam giới càng giảm sút. 

Xem thêm: Các dạng tinh trùng bất thường gây cản trở quá trình thụ thai

4. Làm thế nào để phát hiện tinh trùng đầu có nhiều không bào?

Tinh trùng đầu có ít acrosome có nhiều không bào không thể nhận biết được bằng mắt thường, do đó nam giới cần tới cơ sở y tế để được kiểm tra.

Để xác định tỷ lệ tinh trùng đầu có nhiều không bào, các bác sĩ sẽ tiến hành xét nghiệm tinh dịch đồ. 

Xét nghiệm sử dụng mẫu tinh dịch vừa mới xuất tinh bằng cách cho nam giới tự kích thích bằng tay. Để đảm bảo tính chính xác của kết quả tinh dịch đồ, nam giới cần chú ý một số điểm sau:

• Lấy hết toàn bộ lượng tinh dịch được xuất ra để tiến hành xét nghiệm
• Kiêng xuất tinh trong vòng 2-5 ngày trước khi lấy mẫu thử
• Không sử dụng rượu bia, các chất kích thích trước khi lấy mẫu 
• Một số loại thuốc có thể ảnh hưởng tới tinh trùng. Vì vậy, cần thông báo cho bác sĩ các loại thuốc đang sử dụng. 

Kết quả xét nghiệm tinh dịch đồ có thể chỉ phản ánh tình trạng tạm thời. Do đó, các bác sĩ thường yêu cầu bệnh nhân thực hiện lại xét nghiệm này 2-3 lần trong 2-3 tháng để xác nhận chính xác tình trạng của bệnh nhân.

Ngoài xét nghiệm tinh dịch đồ, các bác sĩ có thể chỉ định thêm 1 số xét nghiệm khác nhằm xác định nguyên nhân như: siêu âm tinh hoàn và tuyến tiền liệt, phân tích DNA, xét nghiệm nồng độ hormone testosterone.

Xem thêm: Xét nghiệm tinh trùng ở đâu?

5. Tình trùng đầu có nhiều không bào có chữa được không?

Thực tế, tinh trùng đầu có nhiều không bào không thể chữa khỏi được và nó ảnh hưởng trực tiếp tới khả năng có con của nam giới. Tuy nhiên chúng ta hoàn toàn có thể cải thiện tình trạng này giúp mang lại niềm hạnh phúc có con cho các cặp đôi bằng cách áp dụng các phương pháp dưới đây.

5.1. Các biện pháp giảm tỷ lệ tinh trùng đầu có nhiều không bào

Chất lượng tinh trùng phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố như lối sống, chế độ ăn,… Vì vậy, chúng ta hoàn toàn có thể làm tăng số lượng và chất lượng tinh trùng và giảm thiểu tỷ lệ tinh trùng không bào bằng các biện pháp sau:

• Điều trị dứt điểm các bệnh đường sinh dục. 
• Bổ sung đầy đủ các chất dinh dưỡng cho cơ thể, đặc biệt là các thực phẩm giàu kẽm, acid folic, selen như hải sản,…
• Uống nhiều nước
• Kiêng rượu bia, các chất kích thích, không hút thuốc lá
• Hạn chế tiêu thụ các loại thức ăn nhanh, thức ăn nhiều dầu mỡ,…

• Tăng cường luyện tập thể dục thể thao không những tốt cho sức khỏe mà còn giúp cải thiện sức khỏe tinh trùng. Một số bài tập giúp tăng cường chất lượng tinh trùng như bơi lội, chạy bộ, yoga,… 
• Hạn chế tiếp xúc với hóa chất độc hại, môi trường ô nhiễm,… Cần mặc đồ bảo hộ để đảm bảo an toàn nếu bắt buộc phải tiếp xúc với các chất này.
• Luôn giữ tinh thần thoải mái, lạc quan, dành nhiều thời gian để nghỉ ngơi và thư giãn

5.2. Phương pháp hỗ trợ sinh sản

Trường hợp tỷ lệ tinh trùng đầu có nhiều không bào quá cao, nam giới không thể có con theo các tự nhiên được thì có thể áp dụng phương pháp thụ tinh trong ống nghiệm với kỹ thuật tiêm tinh trùng vào bào tương noãn. 

Với phương pháp này, bác sĩ sẽ tiến hành quan sát tinh trùng dưới kính hiển vi để lựa chọn ra tinh trùng khỏe mạnh nhất, ưu tiên những tinh trùng có đầu trơn loãng, không có không bào hoặc ít không bào nhất, có enzyme acrosome bình thường. Sau đó, tinh trùng này được tiêm trực tiếp vào trứng để tạo thành phôi. Cuối cùng, phôi sẽ được cấy vào tử cung của người vợ để thai nhi được hình thành và phát triển. 

Hi vọng những thông tin trong bài viết trên sẽ giúp bạn hiểu hơn về tinh trùng đầu có nhiều không bào và cách khắc phục tình trạng này. Hãy xây dựng cho mình một chế độ ăn khoa học cùng lối sống lành mạnh để cải thiện chất lượng tinh trùng, nâng cao khả năng sinh sản.